Neden ve Niçin Yazdım?
Çoğu kez söylediğim gibi yazmak için ele aldığım konular her zaman insan odaklıdır ve toplumun sancılı yanlarını su yüzüne çıkarmak bir ölçüde o sorunun altını kalın çizgilerle -bağlamından koparmadan- ve gerçek örneklerle dile getirmeyi her zaman bir görev bildim. O nedenle romanlarımda yazdığım tüm konuların hepsinde yaslandığı bir gerçeklik vardır. Gerek benim birebir yaşadığım gerek çevremin ya da toplumsal yaşamdan kesitler olur bunlar. Çünkü insanlığın çektiği acı aynı zamanda benim de acımdır. Onların derdi benim de derdim, onların sorunu benim sorunum ve onların düşmanı aynı zamanda benim de düşmanımdır.
İlke edindiğim bu yaklaşımımı bu yazdığım KANAMA romanımda da yerine getirmeye çalıştım. Gerçekte kadın sorunu salt bizim ülkemize has bir sorun değildir. Bin yıllardır süre gelen adeta kanayan bir yara gibi günümüzde de insanlığı meşgul eden başat bir sorun olarak önümüzde durmaktadır. Gün geçmiyor ki ülkemizde bir kadın erkekler tarafından katledilmesin -ne yazık ki- bunu söylerken adeta kendimden, erkek oluşumdan iğrenir duruma geliyorum. Ancak olaya daha geniş baktığımızda gerçekte sorun global bir yapıyı oluşturuyor. Kırk yıllı yaşadığım Avrupa ülkelerinde de aynı sorun, aynı yakıcılığı ile devam ediyor. Çünkü bunun esas kaynağı, insanlığı üç bin yıldan bu yana erkek toplumlar yönetiyor. Ve üç bin yıldır bu kadın katliamları çeşitli biçimlerde aralıksız sürmektedir. Dün sürdürülen cadı avlarıyla bugün kadınlara yapılan saldırılar karşısında hiç de çok fazla fark yoktur. Örneğin dün din, kliseler kadınların baş düşmanı iken, bugün de bizde İslamiyet ve tüm İslam alemi, camiiler kadınların düşmanıdır. Sanki toplumda kadın olmak bir suçmuş gibi. En kötüsü bu saldırıların, erkek vahşetinin şu Müslüman toplumlarda daha katmerli bir şekilde sürüyor olmasıdır. Ben iki ablam ile iki yüz hanelik bir köyde büyüdüm. Onların ve diğer kadınların toplumdan gördüğü baskıları birebir anlatmam mümkün değil. Her biri birer köleden, esirden farklı değildirler. Örneğin evliliklerinde bile hiçbir genç kız sevdiği biriyle evlenemez. Ve bir sarkıntılık, kaçırma, ya da tecavüz olaylarında nedense sadece kadınlar suçlanır. Şu “NAMUS” dedikleri uydurma kavram sadece kadınlar için geçerliymiş gibi. Örneğin bir erkek tarafından kirletilen bir kızı, olaydan sonra ailesi, yani ya babası, ya kardeşi tarafından yine katledilen kadın olur. Oysa onu kaçıran, onu kirleten erkektir. Ama bunun üzerinde hiç durulmaz. Devlet katında mahkemelerde de bu durum aynıdır. Bir kadın katili yargılama sonucu kravat taktığı için, yapılan ceza indirimleriyle serbest bırakılırken aynı hassasiyet kadına karşı gösterilmez.
Ben tüm bunları kendi ülkemde gözlemlediğim kadar, gittiğim Avrupa ülkelerinde de aynı çirkin, haksız, adaletsiz olaylara şahit oldum. Ama bardağı taşıran son damla ve bu romanı yazmama neden olay şöyle gelişti. Almanya’nın Düsseldorf kentindeki bir firmada işçi olarak çalışırken 24 yaşlarında Alman bir iş arkadaşım başından geçen bu olayı bana anlattığında gerçekten insanlığımdan utandım. Ve işte o zaman ben de bu kızın hayatını bir kurgu örgüsüyle kaleme alacaktım. KANAMA roman işte böyle ortaya çıktı. Bu artık erkek toplumunda bir kadının çığlığından başka bir şey değildi.
Olay şuydu: Renate 14 yaşında annesiyle birlikte yaşayan yoksul bir Alman ailesiydi. Gece saat 23 sıraları çarşıdan tramvayla evine giderken, talihsizlik sonucu nöbet değişimi için hattan ayrılıp bakıma giren bir tramvayda mahsur kaldığı sırada sekiz sokak serserisinin tecavüzüne uğruyor. Birkaç saat sonra kendini hastanede buluyor. İşte o talihsiz günden sonra kızın hayatı adeta felç oluyor. Uzun süre psikiyatristlere gidip yardım alsa da psikolojik olarak büyük travmalar yaşıyor. Uzun soruşturmalar, yargılamalar sonucu yargı bu sekiz genci gençlik yasasına göre bir süre sonra serbest bırakıyor. Sadece yirmi dört yaşında olan birine bir takım indirimlerle iki yıl ceza verildiği halde o da ertelenerek genç serbest bırakılıyor. Rennate, (Elvan) bu durumda bir yıkım daha yaşıyor ve artık suçluların cezalarını kendisinin vermesinden başka bir çözüm göremiyor. Gelişen çeşitli olaylardan sonra Elvan (Renate) teker teker kendisine tecavüz edenleri öldürerek bir seri katile dönüşüyor.
Çok katmanlı bir gelişim gösteren bu hikâye, erkek egemen toplumun bu sistem içindeki kadınlara karşı uyguladığı vahşeti, kimi bilinen gerçek olaylarla tüm yönleriyle örneklemeye çalıştım. Ön okumasını yapan bazı arkadaşların romanda yer yer abartıya kaçıldığı söyledi. Ne var ki ben kadınların çektiği acıları, 21. Yüz yılda bile süren şu kölelik sistemiyle hâlâ ve de her gün ülkemizde sokaklarda öldüklerini görüp, şahit oldukça, benim yazdıklarımın gerçek hayattaki yapılanlar karşısında çok da hafif kaldığını söylemeliyim.
KANAMA’ yı işte bu araştırmalar ve gözlemler ışığında kaleme aldım.
KANAMA Romanı
KANAMA romanını yazarken bu konuda epey düşündüm, ter döktüm. Kadına, kadın tarihine ilişkin fazlaca araştırdım, okumalar yaptım. Ülkemize ve dünyadaki erkek egemen toplum tarafından asırlardır ezilen, horlanan, şiddet gören, hatta savaş sırasında, baskınlarda, barışta sokak ortalarında tecavüze uğrayıp katledilen kadınları anlatmak isterken, bazı şeyleri bilmenin hiç de yeterli olmadığını gördüm. Oysa yıllardır klasörlere topladığım gazete kesikleri, günü gününe dünya ve Türkiye basınına yansıyan haberleri, gazetelerden kesip kesip istiflememe karşın, ifadede, anlatımlarda hiçbiri gerçeği yansıtmamda bana yardımcı olmuyordu gibiydi. Ya da ben tatmin olmuyor, yetersiz buluyordum. Tamam, kadına şiddeti anlatmak için tüm bu yukarıdaki araştırmalar, malzemeler gerekliydi ama bir de gerçekçi vicdani bir bakış açısı, bir üslup gerekiyordu dile getirmek için. Peki yıllardır süren ve AKP dönemiyle iyice vahşet boyutlarına çıkan bu soruna nerelerinden ve nasıl aktararak başlamalıydım? Karşımdaki okuyucuya nasıl bir duyarlılık katabilirdim? Bunlar aşılması gereken zorluklardı.
Her gün, ama her gün kadınlarımız ölüyordu; bazen bir, iki, bazen üç, beş durmadan katlediliyordu ve başlarda birkaç toplu eylemler olsa da daha sonraları ne yazık ki unutulmaya başlıyordu. Yani toplum buna alışıyor, alıştırılıyordu. Bereket can yakıcı konuya en duyarlı kesim yine kadınlar, kız kardeşler, analar daha çok sahip çıkar oldu. Kimileri ise, “bana dokunmayan yılan bin yaşasın” tavrı ile suskun kalıyordu. Kötü olan bu kesimde erkekler çoğunluktaydı. Tabi ki insan olan, insani erdemlere saygılı, eğitimli, vicdanlı erkekler de vardı. Tarih bilinci olan, konuya daha evrensel boyutlarda yaklaşan ve ta milattan önce kadın filozof Hipathia’nın deniz kabuklarıyla derisi soyularak katlinden bu yana orta çağda ayyuka çıkan ve 18 yüz yıla kadar sürdürülen cadı avlarını da kimlerin körüklediğini, bu körükleyenler arasında dinin ve kiliselerin başta geldiğini bilerek yaklaşan bir kesim de vardı. Hiç kuşkusuz bizim ülkemizde de durum değişmiyordu. AKP hükümetinin kendi isteğiyle önce onayladığı(?) sonra da bir gecede tek bir kararnameyle çıktığı “İstanbul Kadın Hakları Avrupa Sözleşmesi” çıkarak, din tacirlerinin sözcülüğünü yapan bu iktidar, tıpkı Orta Çağ’da olduğu gibi, 2000’li yıllarda bile kendince görevini yerine getiriyordu. Demek istediği, tüm dinler kadının varlığına karşıydı ve bunların en büyük destekçileri ise yine erkek egemen toplum bireyleriydi.
Oysa İstanbul Sözleşmesi’nin içeriği tek cümleyle şöyle ifade ediliyordu: “Kadınlara Yönelik Şiddet ve Ev İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Dair Avrupa Konseyi Sözleşmesi.”İşte bu kadar açık ve netti. Ama bizimkiler bunu da “ailenin birliğine karşı” bir yasa olarak algılıyorlardı. Bu gün hala kadınlara yönelik şiddetin ve katliamın bu sözleşmeden çıkılmasından sonra sanki daha bir ivme kazandı. İktidar her ne kadar, “bizim bu sözleşmeye ihtiyacımız yok. Zaten Anayasa’mızın var olan yasaları kadınları korumaya yetiyor!” deyip, yanıtlamaya çalışsa da katliamlar durmuyordu.
İşte ben KANAMA romanına başlarken tüm bu olumsuzlukları, korkunç gelişmeleri dikkate alarak yazma çabasına girdim. Gerçekte yukarıdan beri olanların altını çizmeye çalışırken edinmek istediğim yalın bir üslup, vicdan sorunuydu. Olaya nerden bakmalıydım. Burada amacım, edebiyatın tün inceliklerini, duyarlılıklarını, vurucu gözlem gücü ile derinlikli olguları, yaşanmış acımasızlığı okuyucunun gözüne sokmaktı. Kuşkusuz bütün basına yansıyan tüyler ürpertici cinayetleri kâğıda dökemezdim. Fakat mutlaka işlenen cinayetlerin, her gün şahit olduğumuz vahşetin artık tarihe bir dipnot olarak düşülmesi gerekiyordu. İsteğim, süregelen bu katliamları görünür kılmaktı. Öyle insanları eğlendiren bir roman yazmak değildi amacım… İnternetten ölen kadınların dökümünü aldığımda dudaklarım uçuklamış, yaşadığım bu gerçekliğin karşısında adeta soğuk terler dökmüştüm. Çünkü önünde şu veya bu sebepten, kocası, oğlu, abisi, dayısı, amcası, sevgilisi tarafından öldürülmüş, tecavüze uğramış, işkence görmüş, haftalarca aç, susuz bırakılmış kadınların dökümü karşısında şaşkına dönmüştüm. Münevver Karabulutlar, Bursa’dan İpek A. Yine Afyonkarahisar’ dan kocası tarafından boynu kesilen 58 yaşındaki Hacer Evlice, Malatya’dan Zeliha Temel ve daha yüzlercesi. Verilen rakam göre 2023 yılında sadece basına yansıyan ve böylece kaydı tutulan 315 kadın öldürülmüştür. Ve toplum hala susmaya devam ediyor.
İnsan olan, sol yanında yürek taşıyan hiç kimse işlenen bu cinayetlerin karşısında soğukkanlı olamazdı. İşte ben KANAMA’yı bu ruh haliyle kurgulayarak yazdım. Olaylar iki Anakara’da yaşanır, bir ayağı Almanya, diğeri de Türkiye’dir. Ne yazık ki ayni süreçte kahramanın geldiği ülke olan Türkiye’de Elvan’’ın bir amca kızı kocası tarafından dört yaşındaki kızının gözleri önünde 18 bıçak darbesiyle öldürülürken, ailenin diğer kızı Zühre de kocası kendisine işkence yaparken eline geçirdiği tüfekle saldırgan caniyi öldürerek yaşama şansını yakalar. Tabi ki sonrasında hapistedir. Buna bir tesadüf mü, yoksa “kader” mi denir bilinmez. Genç kadın artık yıllarca çocuğundan ayrı cezaevlerinde kalacaktır. Adalet ne yazık ki yine güçlüden yana tecelli eder.
Ama her iki olay da gerçektir… Eğer gözlerinizi bu gerçeklere kapatırsanız yazılanlar size abartı gibi gelebilir. Oysa ülkemizde şu an bile yüz binlerce kadın her an, her saniye ayni ölüm korkusuyla yaşamaktadır.
İsterim ki okuyucu da yüzünde bir tokat gibi şaklayan bu gerçeğin bilinciyle kitabı okusun. Ve romandaki kadın kahramanı Elvan’ın nasıl -İyi bir insan- olmak isterken 8 serseri tarafından tecavüze uğradığını ve üzerinden bir yıl bile geçmeden, erkek kardeşinin üç serseri tarafından tecavüze uğrayıp başının taşla ezilmesini hiç kimse içine sindirmesini bekleyemez. Her iki olayın da kolluk kuvvetleri tarafından faillerinin bir türlü bulunamaması ise ayrı bir konu… Genç kadını bu durumda korkunç bir travma içine sürüklenir. Artık Elvan tamamen dibe vurmuştur ve kadının adalete olan güveni kalmamıştır. Onun bir seri katile dönüşmesi işte böyle başlar. Eğer burada kendinizi kahramanın yerine koyarak empati yapamazsanız, yaşanan olayı asla anlayamazsınız.
Çünkü okuduğunuz sıradan bir gençlik romanı ya da polisiye bir öykü değildir. Eğer öyle düşünürseniz, siz de bu olguların gerisine düşmüş olursunuz. Artık yazdıklarınız, okuduklarınız da asla gerçekle örtüşmez, ayrıca tüm değerlendirmeleriniz havada kalır. Şu son dillendirdiğim bana göre tüm okuduklarımız için de geçerlidir…